{"id":283,"date":"2019-09-14T16:33:37","date_gmt":"2019-09-14T11:33:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.safarov.uz\/?page_id=283"},"modified":"2020-11-08T19:50:04","modified_gmt":"2020-11-08T14:50:04","slug":"diabetik-tovon-sindromi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.safarov.uz\/oz\/diabetik-tovon-sindromi\/","title":{"rendered":"Diabetik tovon sindromi"},"content":{"rendered":"<p>Xalqimiz orasida qandli diabet kasalligi to\u2018g\u2018risida ko\u2018pchilik ma\u2019lum miqdorda ma\u2019lumotga ega. Afsuski uning aksariyat holatlarda bemorning hayot sifatining pasayishiga, nogironlikka sabab bo\u2018luvchi asoratlari haqida etarli bilimga ega emas.<\/p>\n<p>Qandli diabet xastaligining asoratlaridan biri bu \u2013 \u201cdiabetik tovon\u201d (\u201cdiabetik to\u2018piq\u201d, \u201cdiabetik oyoq\u201d) sindromi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.safarov.uz\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-1024x462.jpg\" alt=\"\u0434\u0438\u0430\u0431\u0435\u0442\u0438\u043a \u0442\u043e\u0432\u043e\u043d, \u0434\u0438\u0430\u0431\u0435\u0442\u0438\u043a \u0442\u045e\u043f\u0438\u049b, \u0434\u0438\u0430\u0431\u0435\u0442\u0438\u043a \u043e\u0451\u049b, \u049b\u043e\u0440\u0430\u0441\u043e\u043d, \u0439\u0438\u0440\u0438\u043d\u0433, \u0433\u0430\u043d\u0433\u0440\u0435\u043d\u0430, \u043e\u0451\u049b \u043f\u0430\u043d\u0436\u0430\" \/><\/p>\n<p>Bu asorat qandli diabet bilan og\u2018rigan kasallarning 16-18%da uchraydi.<\/p>\n<p>\u201cDiabetik tovon\u201d so\u2018zi bilan umumlashtirib qandli diabetda bemor oyog\u2018ida uchraydigan barcha o\u2018zgarishlar (oyoqlarning ozib ketishi, oyoqlardagi tirnoq va junlarning zararlanishi, sovuq qotish, sanchiqlar, uvishish, quvvatsizlik, sezuvchanlikning pasayib borishi (og\u2018riq sezmaydi), tovon yoriqlarining paydo bo\u2018lishi, uzoq bitmaydigan yiringli yaralar hosil bo\u2018lishi, yaradan sel oqishi, nekroz va ko\u2018pchilik holatlarda amputatsiyaga sabab bo\u2018luvchi qorason kasalligi) tushuniladi. Bunday o\u2018zgarishlar ko\u2018pchilik holatlarda oyoq barmoqlaridan, ayniqsa birinchi barmoqdan va jimjiloqdan, tirnoqlar yonidan, oyoqning tovon sohasidan boshlanadi. Bu o\u2018zgarishlar atrofida yallig\u2018lanish belgilarini ya\u2019ni shish, qizarish, og\u2018riq, mahalliy haroratning ko\u2018tarilishini va boshqalarni ko\u2018rish mumkin.<\/p>\n<p>Bu o\u2018zgarishlar asosida uzoq muddat davomida qondagi qand miqdorining me\u2019yoridan baland turishi oqibatida kelib chiqadigan diabetik neyropatiya (oyoqdagi asab tolalarining zaralanishi), mikro- va makroangiopatiya (kichik va katta qon tomirlarning zararlanishi) yotadi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.safarov.uz\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/photo_2019-05-25_18-49-35-1024x490.jpg\" \/><\/p>\n<p>Diabetik neyropatiya bu \u2013 qandli diabetda asab tolalari qobig\u2018ining emirilishi (demielinizatsiya), oziqlanishining buzilishi (atrofiya) va strukturasining parchalanishi (degeneratsiya)dir. Bu guruh kasallarda diabetik neyropatiya boshlanishida oyoqlarda og\u2018riq va harorat sezuvchanlikning pasayishi bilan, kechki uyqu bermaydigan sanchiqlar va tirishishlar bilan namoyon buladi. Diabetik polineyropatiya oqibatida oyoq shaklining o\u2018zgarishlari (deformatsiya), tana og\u2018irligining qayta, noto\u2018g\u2018ri taqsimlanishi natijasida tovon ostki yuzasida qadoqlarning hosil bo\u2018lishi, bu esa o\u2018z navbatida bosim yaralarining hosil bo\u2018lishiga olib keladi. Bu yaralar infektsiya tushishi oqibatida yiringlab ketadi (madda oqishi).<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.safarov.uz\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/photo_2019-05-25_18-49-39-257x300.jpg\" \/><\/p>\n<p>Boshqa guruh kasallar oyoqlardagi qon tomirlarning bekilib (diabetik angiopatiya), qon aylanishining buzilishi bilan murojaat qilishadi. Bunday kasallarda 28% gacha amputatsiyalarga olib keluvchi, tuqimalar o\u2018lishi (nekroz) bilan kechadigan katta chirikli yaralar, yiring va qorason kuzatiladi. Bu kasallik barmoq uchidagi yoki tovondagi uzoq bitmaydigan akral quruq nekroz bilan boshlanadi. Neyropatik yaradan farqli o\u2018laroq bu yaralar og\u2018riqli bo\u2018ladi. Infektsiya qo\u2018shilishi jarayonning og\u2018irlashishiga, ya\u2019ni flegmonalarga, yiringli-nekrotik yaralarga va hattoki qorasonga (gangrena) olib kelishi mumkin. Qorason kasalligi esa o\u2018z vaqtida tor mutaxassis tomonidan, zamonaviy asbob-uskunalar yordamida, sinchkovlik bilan sifatli davolanmasa amputatsiyaga olib kelishi mumkin. Xalqaro ko\u2018rsatkichlarga muvofiq amputatsiyalarning 70-75% qandli diabet kasalligiga to\u2018g\u2018ri keladi.<\/p>\n<p>Katta hajmdagi yiringli yaralarning xavfli tomoni shundaki, bu yaralardan odam tanasiga yiringli jarayonning zaharli moddalari surunkali ravishda tushib buyrak, yurak, o\u2018pka, bosh miya va boshqa ichki a\u2019zolarni zaharlaydi. Bu esa kasalning holsizligi, quvvatsizligi, yurak urishi tezlashishi, hansirashi, siydik miqdorining kamayishi, ishtaxasi bug\u2018ilishi, tana haroratining ko\u2018tarilishi, asabiylashishi bilan namoyon bo\u2018ladi. Mahalliy tovon terisi sovuq, oqargan va ayrim hollarda ko\u2018kimtir rangda bo\u2018ladi. Tovonda, taqim ostida va hattoki sonda tomir urishi pasaygan yoki umuman aniqlanmasligi mumkin. Buni ul\u044ctratovush doplerografiyasi, oyoq qon tomirlari kompyuter tomografiyasi aniq ko\u2018rsatib beradi. Agar magistral qon tomir yopilgani aniqlansa kasalda qon-tomir jarrohi tomonidan ma\u2019lum guruh muolajalar (operatsiya) yordamida bu qon tomir ochiladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xalqimiz orasida qandli diabet kasalligi to\u2018g\u2018risida ko\u2018pchilik ma\u2019lum miqdorda ma\u2019lumotga ega. Afsuski uning aksariyat holatlarda bemorning hayot sifatining pasayishiga, nogironlikka sabab bo\u2018luvchi asoratlari haqida etarli&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":4,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_customify_content_layout":"","_customify_sidebar":"","_customify_page_header_display":"default","_customify_disable_header":"","_customify_disable_header_top":"","_customify_disable_header_main":"","_customify_disable_header_bottom":"","_customify_disable_page_title":"","_customify_disable_content_vertical_padding":"","_customify_disable_footer_top":"","_customify_disable_footer_main":"","_customify_disable_footer_bottom":"","_customify_breadcrumb_display":"","_customify_header_transparent_display":"","footnotes":""},"class_list":["post-283","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.safarov.uz\/oz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/283","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.safarov.uz\/oz\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.safarov.uz\/oz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.safarov.uz\/oz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.safarov.uz\/oz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=283"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.safarov.uz\/oz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/283\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.safarov.uz\/oz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=283"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}